ملاحظات فنی در انتخاب سورفکتانت مناسب در فرمولاسیون فوم آتش نشانی
هشتمین همایش شیمی کاربردی، بابلسر، شهریور 1404
چکیده:
فومهای آتشنشانی یکی از ابزارهای کلیدی در کنترل و مهار حریق هستند که نقش مهمی در کاهش خسارات جانی و مالی ایفا میکنند. از جمله پارامترهای اساسی در طراحی و فرمولاسیون فومهای آتشنشانی، بررسی ارتفاع کف و پایداری آن در زمانهای مشخص است. این ویژگیها تأثیر مستقیم بر عملکرد فوم در شرایط عملیاتی دارند و بهعنوان معیارهای مهم در ارزیابی کیفیت فرمولاسیون مورد توجه قرار میگیرند. سورفکتانتها به عنوان جز اصلی فوم های آتش نشانی نقش اساسی در ایجاد کف دارند. در سالهای اخیر، نگرانیهای زیستمحیطی ناشی از استفاده از ترکیبات فلئوره در فومهای آتشنشانی افزایش یافته است. این ترکیبات به دلیل پایداری بالا و قابلیت تجمع در محیط زیست، خطرات جدی برای اکوسیستمها و سلامت انسان ایجاد کردهاند. در نتیجه، قوانین و مقررات سختگیرانهای برای محدود کردن استفاده از سورفکتانتهای فلئوره وضع شده است و تحقیقات گستردهای در زمینه جایگزینی این مواد با سورفکتانتهای غیر فلئوره در حال انجام است. در این مقاله، پانزده سورفکتانت غیر فلئوره مورد بررسی قرار گرفتهاند تا عملکرد آنها از نظر ایجاد کف اولیه و پایداری کف در زمانهای مختلف ارزیابی شود. دادههای حاصل از آزمایشها نشان میدهند که برخی از این مواد توانایی رقابت با سورفکتانتهای فلئوره را داشته و میتوانند بهعنوان گزینههای جایگزین مناسب معرفی شوند. نتایج نشان داد که اکثرسورفکتانتهای آنیونی، عملکرد مناسبی از لحاظ ایجاد کف و پایداری آن از خود نشان می دهند. از بین سورفکتانتهای غیر یونی نونیل فنل اتوکسیلات ها و از بین سورفکتانتهای کاتیونی و آمفوتریک ها ، ترکیب ستریماید و کوکوآمیدو پروپیل بتائین عملکرد مناسبی در ایجاد و پایداری کف از خود نشان دادند. با این حال، عملکرد پایداری کف در آلکیل بنزن سولفونات بیشتر از سایرسورفکتانتها مشاهده شد.
واژه های کليدی: فوم، آتش نشانی، سورفکتانت، بدون فلئور،کشش سطحی، فوم غیر فلئوره.
منابع
[1] ایرانپور، سعید ؛ ایرانپور، فرحناز ؛ مقدمه ای بر مواد فعال سطحی (سورفکتانت ها)، انتشارات میعاد اندیشه، 1398. ص 11
[2] Ayşenur Ateş, Brian Y. Lattimer, Vanessa Conversano, Fuel effects on foams generated using different surfactants, Fire Safety Journal, 141, December (2023).
[3] Jawaria Jawaid, Arif Hussain, Asad Muhammad Khan, Exploring the effects of interactions between nonylphenol ethoxylate and ionic surfactants on interfacial and foaming properties, Journal of Molecular Liquids, Volume 394, 15 January (2024).
[4] Guangwen Zhang, Jinqing Jiao, Jingfeng Wu, Xuqing Lang, Environmentally friendly fluorine-free fire extinguishing agent based on the synergistic effect of silicone, hydrocarbon surfactants, and foam stabilizers, Colloids and Surfaces A: Physicochemical and Engineering Aspects, Volume 694, 5 August (2024).
